خدای احد یا واحد؟!!

خدای احد یا واحد؟!!

خدای احد یا واحد ؟!!

بحثی که قرآن مجید بیشتر به آن عنایت دارد اثبات توحید یا اثبات خدا است. قرآن مجید وجود خداوند بلند مرتبه را مفروغ عنه گرفته، گویی کسی در وجود خداوند بلند مرتبه صحبتی ندارد. أفی الله شک، آیا واقعا درمورد خدا شکی می باشد؟ چنان به بحث میگذارد و جواب می دهد که راه هر شکی را می بندد . لذا قرآن مجید ، بیشتر به توحید و نفی شرک توجه کرده تا اثبات خدا. فی الواقع اثبات توحید تساوی با اثبات خدا هم می باشد. در مباحث خداشناسی در عین حال که خدا ثابت شده، وحدانیت خدا هم ثابت شده است.

دکتر جعفری-

راههای خداشناسی

درباره راههای خداشناسی چهار ، راه وجود دارد: راه حواس که مطالعه آفاق و انفس است. راه عقل که براهین و استدلال های عقلی است و راه دل که راه فطرت و کشف و شهود است و راه چهارم راه وحی است.

راه فطرت

آنچه که مقتضای اثبات راه فطرت است همان خدای واحد است. یعنی ساختار حضوری انسان اینشکلی نمی باشد که دل انسان خدایان متعدد را موافق بوده باشد. آنچه دل انسان دوست میدارد خدای واحد مستجمع همه صفات کمالیه است یعنی همان واجب الوجودی که از طریق برهان عقلی ثابت میشه. راه دل مقتضایش جز آن چیز دیگری نمی باشد.

آنچه دل انسان میپسندد چنین خدایی است. خدایی که واحد است.خدایی که احد است. خدایی که لم یلد و لم یولد، لایزال و لم یزل و خدائی که رحمانست و رحیم است و همه صفات کمالیه را دارد. پس آنچه که از طریق فطرت ثابت میشه همزمان هم خداوند بلند مرتبه و هم وحدانیت خدا را ثابت می کند

به واژه روشن تر آنچه که از طریق دل حاصل میشود تنها اثبات صانع نمی باشد. اثبات صانع، وحدانیت، رحمانیت، رحیمیت و داشتن همه صفات کمالیه است. به این سبب آنچه که از طریق برهان فطرت یا از طریق راه فطرت ثابت میشه فی الواقع توحید است.

در برهان حضرت ابراهیم ع که قرآن مجید گفته می فرماید: إنی لا أحب الآفلین در " إنی لا أحب الآفلین " چندین مطلب می باشد:
1- رب باید دوست داشتنی باشد که این همان راه فطرت و دل است.
2- نباید آفل باشد یعنی ناقص و، ناپایدار نباشد. باید همیشگی و بی حد باشد.

آنچه دل انسان میپسندد چنین خدایی است. خدایی که واحد است.خدایی که احد است. خدایی که لم یلد و لم یولد، لایزال و لم یزل و خدائی که رحمانست و رحیم است و همه صفات کمالیه را دارد.
پس آنچه که از طریق فطرت ثابت میشه همزمان هم خداوند بلند مرتبه و هم وحدانیت خدا را ثابت می کند. چنانکه در براهین احساسی هم مثل برهان نظم افزون بر اثبات ناظم ، علم ناظم ، تدبیر و شعور ناظم را هم ثابت می کند. همینطور برهان های دیگری که اظهار شد.
حاصل این که برخی برهان ها تا حدی صفات خداوند بلند مرتبه از جمله وحدانیتش را ثابت می کند.
برخی برهان ها تا حدی صفات خداوند بلند مرتبه از جمله وحدانیتش را ثابت می کند .

یک که می گوییم منظور یک عددی نمی باشد. نقل نمیکنیم خدا یکی است و دو تا نمی باشد.
می گوییم خدا یکی است یعنی نظیر و مثل و مثل ندارد یعنی دو بر نمی دارد. به تعبیر امام علی علیه السلام (ع) در نهج البلاغه « الاحد لا بتأویل العدد » یکی اما نه یکی عددی چون یکی عددی دو بر می دارد، سه بر می دارد. فرض دو و شش محال نمی باشد اما خداوند بلند مرتبه فرض دوگانه بودن و سه گانه بودنش محال است حتی فرضش هم محال است.

توحید چه چیزی است؟

نخستین موردی که مربوط به توحید باید نقل شود مفهوم شناسی است. توحید به معنای یگانه دانستن و به این بینش که مبدأ عالم واحد و احد است. عالم چندین منشئی و چندین مبدئی نمی باشد. بلکه عالم یک خدا دارد. یک که می گوییم منظور یک عددی نمی باشد. نقل نمیکنیم خدا یکی است و دو تا نمی باشد. می گوییم خدا یکی است یعنی نظیر و مثل و مثل ندارد یعنی دو بر نمی دارد.
به تعبیر امام علی علیه السلام (ع) در نهج البلاغه « الاحد لا بتأویل العدد » یکی اما نه یکی عددی چون یکی عددی دو بر می دارد، سه بر می دارد. فرض دو و شش محال نمی باشد اما خداوند بلند مرتبه فرض دوگانه بودن و سه گانه بودنش محال است حتی فرضش هم محال است.
پس توحید یعنی یگانه و یکتا دانستن خدا. البته این سخن در مقام نظر است. در مقام عمل هم توحید یعنی یکتا پرستی و یگانه پرستی.

از این مطلب این نکته حاصل میشود که توحید دو شاخه و دو قسم دارد: توحید نگاه ای و توحید عملی. توحید نگاه ای به بینش و نظر و تفکر انسان باز میگردد مثل یکتا دانستن خدا .
توحید عملی به رفتار و به کردار انسان باز میگردد که فقط خدا را بپرستد و خالصانه هم خدا را بپرستد. توحید نگاه ای خود شاخه های فراوانی دارد که سه شاخه اصلیش عبارتست از:
توحید ذاتی، توحید صفاتی و توحید افعالی .
توحید افعالی هم شاخه های فراوانی دارد مثل توحید در خالقیت، توحید در ربوبیت، توحید در محبت، توحید در تشریع و قانونگذاری، توحید در حکومت و شاخه های دیگری .

برگزیده سخن:

توحید یعنی یگانه و یکتا دانستن خدا که اقسامی دارد توحید نگاه ای و توحید عملی . هریک از این دوقسم به شاخه های فراوانی تقسیم میشه. یکی از راههای اثبات خدا راه فطرت است که البته آنچه که از طریق فطرت ثابت میشه همزمان هم خداوند بلند مرتبه و هم وحدانیت خدا را ثابت می کند.



_____________________

تهیه و تدوین : گلنار ت.

اعتقادات شیعه در بخش اسلام سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

نه به تنها حيوانات و نباتات و جماد ««« »»» هر چه در عالم امر است به فرمان تو باد



خدای احد یا واحد؟!!


TT / 152 --- TP / 16%



گردآوری شده توسط : گلنار ت.
تاریخ گردآوری : 2017-04-06
در دسته بندی : خدای
برچسب ها :
مطالب مرتبط

نظرات

لطفا نظرات خود را در مورد فیلم و مطلب بالا بنویسید :