نمد مالی صنایع دستی چهارمحال و بختیاری (3 عکس)

نمد مالی صنایع دستی چهارمحال و بختیاری




تصویر و عکس شماره 1 ⇩

نمد مالی

نمد مالی، یکی از دیرینه ترین هنرهای صنایع دستی چهارمحال و بختیاری به حساب مییاید.

نمدمالی، از قرن های متمادی و چه بسا از بدو بوجود آیی حیات اجتماعی انسان ها، به عنوان یکی از صنایع دستی محصولی، موجود بوده است.

انسان ها از وقتی که جانداران درنده را اهلی و برای پرورش به نواحی گوناگون مثل ارتفاعات، دشت و غیره بردند، احتیاج به زیرانداز و تن بر تن کنی گرم داشتند که بنا بر وفور مواد اولیه و پی بردن به فایده پشم، هنرصنعت نمد مالی، شکل و رواج یافت.

اکنون چهارمحال و بختیاری به عنوان یکی از قطب های اصلی تولید نمد در کشور و حتی جهان به حساب مییاید.

امروزه ابزار صنعتی به مدد نمدمالی آمده و لوازمی مثل ماشین الکتریکی حلاجی عوض کمان دستی و ضربه زدن الکتریکی که 20 در صد کار نمد را به انجام میرساند، جانشین شده است.

پس از آن که عشایر گوسفندان خود را از قشلاق به ییلاق می آورند، پشم آن ها را در آب های جاری شستشو داده و بعد از آن بوسیله قیچی مخصوصی بنام "چره"آن را می چینند و جداگانه بسته بندی می کنند.

تصویر و عکس شماره 2 ⇩
تصویر و عکس نمد مالی صنایع دستی چهارمحال و بختیاری

صنایع دستی چهارمحال و بختیاری

وقتی پشم چیده و از نگاه رنگ بندی و کیفیت جداسازی شد، صنعتگران نمدمالی، که بیشتر هم به صورت باستانی در مجاورت عشایر قرار دارند، پشم مورد احتیاج را خریداری کرده و به مکان کار خود جابجا میکنند.

بعد از آن در مرحله اول، پشم را حلاجی کرده و بر پایه نوع نمدی که عزم مالش دهند آن را دارند، پهن کرده و بوسیله ابزار ساده ای بنام پنجی الیاف پشم حلاجی شده را تا بلندی 60 سانتی متر بر روی قالب به صورت یکنواخت می ریزند به اصطلاح محلی پشم را بر روی قالب به صورت پف یا پفکی در آورده که پس از این عمل با همان وسیله پنجی یا پنجک، بر روی پشم پف شده فشار می دهند تا کمی از حجم آن کاسته شود.

در مرحله دوم، بر روی پشم های ریخته شده در قالب،به صورت یکنواخت آب داغ می ریزند، که این عمل پشم را سنگین کرده و در همان مرحله الیاف پشم به همدیگر زنجیر می شوند.

در مرحله سوم، قالب را به صورت لوله می پیچند و دور آن را با طناب می بندند و حدود 20 دقیقه تحت فشار چندین کارگر با ضربات دست پا به آن ضربه می زنند تا الیاف پشم به صورت فشرده و نسج گونه گردد، که به این مرحله خامه ذکر میکنند.

در مرحله چهارم، قالب را گشوده و لبه های نمد را روی خود دوبله می کنند و میزان کمی پشم حلاجی شده در آن مییافزایند و بر روی سطح کار ترکیبی از آب و صابون طبخ شده می ریزند و مجدداً قالب را بسته و مالش می دهند.

در مرحله پنجم، قالب را گشوده و نقش و طرح بر روی نمد میگذارند که این مرحله، به دو صورت صورت میگیرد.

در مرحله آغازی، پیش از ریزش پشم بر روی قالب، نقش ترسیم و دیزاین شده و بعد روی پشم ریخته شده به هم می چسبند.

تصویر و عکس شماره 3 ⇩
تصویر و عکس نمد مالی صنایع دستی چهارمحال و بختیاری

نمد مالی، یکی از دیرینه تری صنایع دستی چهارمحال و بختیاری به حساب مییاید

در مرحله بعد، در نمد قالب کرده نقش از پیش ساخته و آماده کرده، بر روی آن گذارده و بوسیله محلول آب گرم و صابون، با فشار و مالش، طرح و نقش بر روی نمد می چسبد و بعد از آن نمد را لوله کرده و مالش می دهند.

در مرحله ششم، نمد را به صورت لوله درآورده و حدود دو ساعت، مالش و ورز می دهند و در ضمن انجام مالش، نسبت به صاف و قرینه کردن طرح و نقش مبادرت مینمایند.

در مرحله هفتم، پس از انجام کار مالش، ابتدا نسبت به صاف کردن ابعاد نمد، از بین بردن کجی ها، برطرف نمودن اختلاف سطح احتمالی، پرز سوزی و اصلاح نمد مبادرت مینمایند.

در مرحله هشتم، نمد تهیه شده را با آب ولرم شستشو داده و بعد از آن در آفتاب مستقیم خشک و به مشتریان عرضه می کنند.

متأسفانه بدلیل زحمات طاقت فرسا و همچنین داشتن فیزیک اندامی خشن و دشوار برای انجام نمدمالی از یک سو و نداشتن درآمد کافی از طرف دیگر، امکان وجود جوانان در این رشته کم رنگ شده است.

**************************

تهیه شده توسط : گلبانو غ.

هنرهای سنتی در بخش فرهنگی و هنری سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

گلبن حسنت نه خود شد دلفروز ««« »»» ما دم همت بر او بگماشتيم



نمد مالی صنایع دستی چهارمحال و بختیاری (3 عکس)


TT / 136 --- TP / 19%

گردآوری شده توسط : گلبانو غ.
تاریخ گردآوری : 2017-06-24
در دسته بندی : چهارمحال
برچسب ها : صنایع , مالی

مطالب مرتبط