به منظور خودسازی فردا دیر می باشد!

برای خودسازی فردا دیر است!

در تمام کارهای عبادی باید نیّت موجود موجود باشد و نیّت هم خالص و قصد انجام کارها تنها برای رضای خدا باشد و چنانچه در اعمال انسان ریا و خودنمائی موجود موجود باشد، آن اعمال ثمرة حقیقی را دارا نخواهد بود و مقبول درگاه الهی نمی گردد.

آمنه اسفندیاری ـ

ریا به معنای نمایان کردن و وانمود کردن چیزی از اعمال حسنه یا اخلاق دوست داشته به مردمان برای قدر و خانه ات پیدا کردن پیش آنهاست. ریا امکان می دارد در اعمال و عبادات واجب و یا اعمال مستحب باشد، در همگی نکات ریا نکوهیده و مذموم شناخته شده و امام راستگو علیه السّلام می فرماید: (لوازم الشیعه، ج 1، ص 67) هر ریایی شرک است. برای پیش گیری از ریا ضروری است به داخل خود سر زده و با معرفی ریشه های ریا، راه را بر بروز ریاکاری ببندیم.

کسی که ریا می کند دنبال عزت می گردد و با نمایاندن کارهای خوب به این و آن می خواهد که بفهماند آدم خوبی است تا به او احترام کنند، رفیقش بدارند و بر عزت و سر افرازیش اضافه کرده گردد؛ در صورتی که عزت تنها از آن خداوند است که به هر کس که بخواهد عطا می نماید و از هر کس که بخواهد می گیرد.

اصلیترین راه های پیش گیری و جلو گیری از ریا عبارتند از:

١ـ تقویت ایمان
یکی از راه های اصلی پیش گیری از ریا، تقویت ایمان و باورهای مذهبی است. هر اندازه نیروی ایمان در اشخاص قوی تر شود، انجام اعمال ریاکارانه در آنها ضعیف تر می شود.
٢ـ اخلاص
دومین عامل پیش گیری از ریا، اخلاص است. اخلاص بطور یقین نقطة مقابل ریا است. اخلاص به معنای آن است که انسان، عبادات، اعمال و رفتارش را برای رضای خدا به انجام رساند. علی علیه السّلام می فرماید: اخلاص در عمل، از علامت های سعادت است» (محمدی ری شهرنشین، ج 3، ص 59) و هم فرمود: «خوشا به حال کسی که عبادت و دعایش را فقط برای خدا به انجام رساند و قلبش را به آنچه چشمش می بیند سرگرم نسازد (حر عاملی، بحار الانوار، بیروت، ج70، ص 229) تا زمانی انسان اخلاص نداشته باشد، قادر نیست خود را از ریا مصون نگه دارد.

نکوهش ریا در آیات و روایات

از آن جا که هدف از عبادات، جلب رضایت خداوند و تقرب به درگاه الهی است، هر نوع انگیزة دیگری برای انجام عبادات نکوهیده و ناپسند است؛ لذا خداوند در قرآن کریم می فرماید: «فویلٌ للمصلّین، الذین هم عن صلاتهم ساهون، الذین هم یُرائون و یمنعون الماعون»؛[2] وای بر نمازگزاران! آن کسانی که نسبت به نماز خود مسامحه کارند، آنان که اعمال و عبادات خود را از روی ریا و خودنمایی به انجام میرسانند و از احسان به دیگران پرهیز می کنند.
علی علیه السّلام هم می فرماید: «آفةُ العبادةِ الرّیا»[3] آفت عبادت ریا است. ریا در عبادت امکان می دارد انواع داشته باشد. آنکه می خواهد از ریا مصون بماند و در نماز حضور قلب داشته باشد، توجه به این نکات سودمند است:

1. ریا امکان می دارد در عبادات واجب مثل نماز و روزه پژوهشگر شود،

مثلاً فردی که در خلوت و تنهایی اهل نماز نیست، امّا در محضر دیگران علاقه دارد نماز بخواند یا فردی که در محضر دیگران با پدر و مادر خود رفتار شایسته و برخورد عالی از خود نمایان میکند، امّا در غیاب دیگران و در منزل با ایشان گستاخی و بی احترامی می کند، از مصادیق ریا در اعمال واجب به حساب مییاید و حرام است.

2. نوع دیگر ریا در عبادات آن است که فرد در اعمال واجب خود مرتکب ریا نگردد،

یعنی هدفش رضای خدا باشد، امّا در عبادات مستحب خود مرتکب ریا شود، مثل اینکه در محضر مردمان نماز مستحبی بخواند، تسبیح و صلوات نقل بکند؛ امّا در مواقعی که تنها است و کسی او را نگاه نمیکند، علاقه به این اعمال نداشته باشد. یا رکوع و سجود و سایر افعال نماز را در محضر دیگران مرغوب خوب تر به انجام رساند تا در نگاه دیگران مذهبی جلوه کند. امّا در تنهایی نمازش را سطحی و بدون کیفیت بخواند. همگی این نکات از مصادیق ریا است و می تواند اعمال و رفتار فرد را گرفتار معضل کند.

3. ریا در بیان شهادتین(اسلام)

یکی از اقسام ریا این است که شخص شهادتین را به زبان می آورد ولی در دل آن را تکذیب میکند که این قسم داخل در کفر و نفاق است. چنین اشخاصی از کافر ظاهری بدتر و پر عقبوت ترند؛ زیرا هر صفت نفاق را دارد و هم صفت کفر را.

4. ریا در وصف عبادات

کسی که در اصل عبادات ریا نکند؛ ولی در اجزای عبادات سعی در ریا نماید. مثلا رکوع، سجده، قرائت و... نماز را در محضر دیگران با آب و تاب بجا آورد تا جلب نگاه دیگران را بنماید. یا در مهمانی سوگواری می کنی گریه خود را پاک نکند یا به هیبتی به ویژه سوگواری می کنی کند تا دیگران جذب و جلب او شوند.

امام علی علیه السلام علیه السّلام می فرماید: «بر تو باد به اخلاص، در نیت و عمل، به راستی که تمیزی نیت و عمل خالص، باعث قبولی اعمال و پر ارزش شدن عبادت و بندگی خدا است.»

5. ریا در غیر عبادات

مثل تنظیف تیپ به قصد خود نمایی یا پوشاندن نقصی از خود تا مردمان او را پی عیب بدانند و یا در مخفی داشتن گناهان همین قسم از ریا مجاز است و از بین المللی چنانچه صورت نگیرد انجام ندادنش حرام خواهد بود. مثل اینکه گناهان را از دید دیگران مخفی نکند و آنها را بیان نماید. این کار قطعاً حرام است و خود یکی از گناهان کبیره به حساب مییاید.
بعد از آنکه مفهوم ریا و مصادیق آن را در رابطه با عبادات شناختیم، برای اینکه عبادات به ریا آمیخته نشود، باید مراقب بود که نیت ما محض رضای خدا باشد و جز رضای خداوند هیچ هدف و نیت دیگری را در اعمال و رفتار خود مدّ نگاه نداشته باشیم.
ملا مهدی نراقی در کتاب پر ارزش« معراج السعادة» مینگارد: «ابلیس برای افساد کار بندگان و آمیخته نمودن عبادات آنان به ریا، اشخاص را در رابطه با نیت، قرائت یا طهارت به وسواس می اندازد. چنانچه چندین دفعه کسی اعتنا نکند و به آن چه از شرع رسیده اکتفا کند، دست از او بر می دارد و کامیاب نمی شود که اعمال و عبادات او را به ریا ناپاک کند؛ امّا چنانچه به وسوسه های ابلیس گوش فرا دهد و در هر عملی شک کند، کارش به مکانی می رسد که از عبادت بازماند و اعمالش به ریا آمیخته شود.»[4]
برگزیده برای آزادی از ریا باید نفس خود را به مخفی داشتن عبادات عادت داد و همانطور که درها را بر روی اعمال زشت خویش بسته ایم باید بر لو داده شدن عبادات و اعمال خویش هم بسته نگهداریم و تا حدّ ممکن سعی کنیم که اعمال خود را فقط برای خدا به انجام رسانیم. و هرگز هدف این نباشد که دیگران اعمال را نگاه بکنند و تمجید و ستایند، متوجه باشید که چنانچه تصمیم حتمی بگیریم و هدف رضای خدا باشد، خداوند ما را در این زمینه یاری می کند؛ زیرا خداوند فرموده است: «و الذین جاهدوا فینا لنهدیّنهم سُبلَنا»[5]؛ و کسانی که در راه ما تلاش و تلاش میکنند، ما آنها را بر راه های خویش هدایت می کنیم. موردی که بیان آن بسیار مهم است این است که از آن جا که اسلام دینی اجتماعی است و بسیاری ار عبادات ما اجتماعی است با ید با «تمرین» سعی کنیم که این عبادات با ریا از بین نرد.
علی علیه السّلام هم می فرماید: «بر تو باد به اخلاص، در نیت و عمل، به راستی که تمیزی نیت و عمل خالص، باعث قبولی اعمال و پر ارزش شدن عبادت و بندگی خدا است.»[6]

برگزیده اینکه:

کسی که ریا می کند دنبال عزت می گردد و با نمایاندن کارهای خوب به این و آن می خواهد که بفهماند آدم خوبی است تا به او احترام کنند، رفیقش بدارند و بر عزت و سر افرازیش اضافه کرده گردد؛ در صورتی که عزت تنها از آن خداوند است که به هر کس که بخواهد عطا می نماید و از هر کس که بخواهد می گیرد.
تذکر: برای خودسازی فردا دیر است امروز مبادرت نماییم که آسانتر به ثمره موردعلاقه برسیم.

پی نگاشت ها:
[1] . ابن منظور، لسان العرب، ج 5، ص 88.
[2] . ماعون/4 7.
[3] . آمدی، غرر الحکم، ج 3، ص 99.
[4] . نراقی، مهدی، معراج السعادة، ص 627 628.
[5] . عنکبوت/69.
[6] . آمدی، غرر الحکم، ج 4، ص 290.

منابع:
سایت اندیشه قم
معراج السعاده مهدی نراقی غررالحکم ج 3 و 4

- با نظرات خود به ما در پيشرفت خدمات به شما، يارى دهيد -

نگارش : ارغوان م.

اخلاق و عرفان در بخش مذهبی سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

بيرون ز لب تو ساقيا نيست ««« »»» در دور کسی که کام دارد



به منظور خودسازی فردا دیر می باشد!


TT / 229 --- TP / 16%



گردآوری شده توسط : ارغوان م.
تاریخ گردآوری : 2016-12-14
در دسته بندی : خودسازی
برچسب ها :
مطالب مرتبط

نظرات

لطفا نظرات خود را در مورد فیلم و مطلب بالا بنویسید :