نشریه «کیهان» ۷۵ ساله شد

روزنامه «کیهان» ۷۵ ساله شد

عصر روز چهارشنبه ۶ برج خرداد ۱۳۲۱، روزنامه‌ای در تهران بزرگ اولین شماره خود را انتشار داد که بالای صفحه اول آن در وسط نام «کیهان» به چشم می‌خورد.

خبرگزاری فارس ـ گروه تاریخ: سال 1321 روزنامه‌ای انتشار داده شد بنام «آینده ایران» که کار خود را از سال 1307 آغاز کرده بود و مدت‌ها اداره آن بر عهده عبدالرحمن فرامرزی بود. وی پس از چندی نشریه «بهرام» را به چاپ رساند که سردبیر آن مصطفی مصباح‌زاده بود. این نشریه، زمینه همکاری فرامرزی با مصباح‌زاده برای انتشار «کیهان» شد.

* میلاد کیهان

سال 1321 شمسی در یکی از محل‌های تهران بزرگ ـ کوچه میرزا محمود وزیر، پایین‌تر از تقاطع سرچشمه ـ جمع کوچولوای در یک آپارتمان دو طبق در تدارک یک نشریه تازه سرگرم بودند. 

شمار نشریات یومیه در آن روزها خیلی نبود. معروف‌ترین آنها «اطلاعات» (انتشار در 19 تیر ماه 1305) بود که بدست عباس مسعودی منتشر می‌شد. احتمالاً همین هم عاملی برای بستن نطفه یک نشریه «حریف» شد. 

طبقه اول این آپارتمان یک سیستم چاپ ملخی، یک میز حروف ریز و درشت سربی و.... همه وسایل مورد احتیاج و موجود آن روز برای چاپ را در خود گنجانده بود. طبقه دوم هم یک اطاق برای تحریریه و یک اطاق برای کارکنان داشت.

دکتر مصطفی مصباح‌زاده یکی از جوانان تحصیلکرده آن روز در جوار عبدالرحمان فرامرزی که از روزنامه‌نگاران صاحب قلم و شناخته شده بود روزهای بسیاری را همراه با بیست نفر خبرنگار، عکاس، چاپچی، کارمند و مستخدم سعی کردند تا بتوانند یک نشریه یومیه را منتشر کنند و بالاخره عصر روز چهارشنبه 6 برج خرداد 1321 کامیاب شدند اولین شماره «کیهان» را در دو هزار نسخه چاپ کنند.

کیهان در چهار صفحه پنج ستونی در قطع 45 در 30 میلاد یافت. سرمقاله شماره نخست کیهان از مرام و خط مشی خود چنین یاد کرده می باشد:‌ «چون نگارندگان نشریه کیهان، همان کسانی می باشند که برای مدت دو ماه نشریه «بهرام» را منتشر ساختند، گمان می‌کنم محتاج نباشند که مرام خود را از سر نو گوشزد کنند.»

سرمقاله که به قلم عبدالرحمن فرامرزی نوشته شده با عنوان «نشریه کیهان» چهار محور مبانی و کلیات کار خود را چنین داده می باشد:‌

1ـ هواداری از توانایی حکومت مرکزی. 

2ـ ایارن دارای حکومت مشروطه و عدالت‌پیشه باشد. 

3ـ تندرستی اندام مقدم بر همه چیز می باشد. 

4ـ آینده ایران در دست جوانان تحصیلکرده می باشد.

* توقیف برای نشریه تازه‌کار

نشریه یومیه کیهان در چهار صفحه تا شماره 160 (16 آذرماه 1321) ادامه می‌یابد تا این که در روز 17 آذرماه 1321 مردمان مجلس را اشغال کردند و تظاهراتی علیه نخست‌وزیری قوام به ثمر رسید. رئیس جمهوری زمان هم دستور داد تمام مطبوعات ایران توقیف شود و فقط یک نشریه بنام «اخبار روز» زیر نگاه حسینقلی مستعان یومیه چاپ می‌شد.

پس از یک ماه توقیف کل مطبوعات از جمله کیهان دوباره آغاز به چاپ کردند. اولین شماره دوشنبه 21 دی‌ماه 1321 شماره 161 پس از توقیف چاپ شد. 

از شماره 161 عنوان سمت راست بالای صفحه به این ترتیب چاپ شد، صاحب‌امتیاز و مدیر مسئول دکتر مصطفی مصباح‌زاده این وضع ادامه داشته تا توقیف نشریه کیهان و انتشار مجدد «بهرام» عوض کیهان که صاحب‌امتیاز و مدیر مسئول آن عبدالرحمن فرامرزی بود.

* ازدیاد صفحات و تیراژ

در سال 1328 کیهان به 6 و 8 صفحه رسید. برای گسترش امکانات حروفچینی در سال 1335 دو سیستم ماشین انترتایپ خریداری شد که تا انتها سال‌های 50 به 16 سیستم رسید.

در دی سال 1353، در مرکز کیهان 1200 نفر کار می‌کردند و تیراژ آن به حدود 200 هزار نسخه رسید که یک سوم آن در تهران بزرگ به فروش رسانده می‌شد.

تیراژ کیهان در سال 1355 به 300 هزار نسخه رسید و طبق نظرسنجی‌ها، حدود یک میلیون و 500 هزار نفر آن را می‌خواندند.

در این هنگام شمار کارکنان کیهان در تهران بزرگ به 1500 نفر و رقم کارکنان کیهان در شهرستان‌ها تا 1200 نفر ازدیاد یافته بود.

* میلاد کیهان سلطنت‌طلبان

مصباح‌زاده مدیر کیهان کمی پیش از سقوط رژیم پهلوی، به خارج کشور رفت و امور نشریه را به پسرش واگذار کرد.

کیهان پس از پیروزی انقلاب به خاطر گریز مصباح‌زاده به عنوان یکی از اموال بیت‌المال در اختیار بنیاد مستضعفان قرار گرفت و سرپرستی آن به عهده نماینده گلچین ولی فقیه گذارده شد.

پس از این اتفاق، مصباح‌زاده جمعی از نگارندگان و روزنامه‌نگاران متواری به خارج از ایران را گرد هم آورد و روزنامه‌ای بنام «کیهان در تبعید» را به صورت هفتگی در شهر لندن انتشار داد. این نشریه ضدانقلاب بعدها به «کیهان شهر لندن» و یا «کیهان سلطنت‌طلبان» نامدار شد.

مصباح‌زاده آذر 1385 در 97 سالگی در ایالات متحده درگذشت. پس از مرگ او، کیهان شهر لندن 7 سال دوام آورد تا این که در شهریور ماه 1392 برای همیشه به انتشار خود خاتمه داد.

* تحول نوبت چاپ

کیهان تا اردیبهشت ماه 1384 همچنان عصرها چاپ می‌شد اما برای این که از بازار مسابقه رسانه‌ای در کشور عقب نماند، انتشار خود را به نوبت بامداد موکول کرد.

سرزه به نقل از فارس خبر می دهد، امام خامنه ای طی حکمی در اول دی سال 1372، حسین شریعتمداری را به عنوان نماینده خود و رئیس مؤسسه کیهان منصوب کردند.

مؤسسه کیهان، اکنون پس از گذشت 75 سال از نشر اولین شماره به عنوان یکی از بزرگترین مؤسسات مطبوعاتی کشور به حساب می‌آید. 

*******************

تهیه شده توسط : سالار س.

تاریخ در بخش سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

به هوای لب شيرين پسران چند کنی ««« »»» جوهر روح به ياقوت مذاب آلوده



نشریه «کیهان» ۷۵ ساله شد


TT / 168 --- TP / 19%



گردآوری شده توسط : سالار س.
تاریخ گردآوری : 2017-05-27
در دسته بندی : کیهان
برچسب ها :
مطالب مرتبط

نظرات

لطفا نظرات خود را در مورد فیلم و مطلب بالا بنویسید :