گوهر علم و دین سازگارند و آنچه اختلاف به وجود می آورد برداشت عالمان به ظاهر عالم و دین داران به ظاهر دین دار است

گوهر علم و دین سازگارند و آنچه اختلاف به وجود می آورد برداشت عالمان به ظاهر عالم و دین داران به ظاهر دین دار است

تصویر و عکس   گوهر علم و دین سازگارند و آنچه اختلاف به وجود می آورد برداشت عالمان به ظاهر عالم و دین داران به ظاهر دین دار است

نشست گفت‌وگویی اطراف جامعه‌شناسی نظری با سخنرانی دکتر ابوالحسن تنهایی، رئیس دانشکده علوم‌اجتماعی واحد تهران مرکز دانشگاه آزاد اسلامی در دانشکده علوم‌اجتماعی دانشگاه تهران به انجام رسانده شد.

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری آنا، ابوالحسن تنهایی، مدیرگروه جامعه شناسی نظری اجلاس جامعه شناسی ایران در این نشست که با سوالات دانشجویان آغاز شد در پاسخ به شبهات دانشجویان گفت: «موضوع جامعه شناسی نظری یک موضوع گم شده در جامعه شناسی ایران است و عملا کسی از آن سخن نقل نکرده است. احتمالا این اصطلاح برخاسته از عنوانی است که شورای مناسب برنامه ریزی درسی دانشگاه ها و شورای مناسب انقلاب فرهنگی مطرح کرده است.»

او گفت: «من در سال ۸۲ اولین مبحث و کتاب درباره جامعه شناسی نظری را نگاشتم. کسانی که می گویند جامعه شناسی نظری وجود ندارد، مثل کبک هایی هستند که سرشان را لای برف کرده اند.»

او ادامه داد: «اصطلاح جامعه شناسی نظری را برای اولین بار رابرت کیم در دهه ۶۰ مطرح کرد و ابداع ما مردم کشورمان نبوده است، بعدا هم کسانی دیگر با عنوان هایی مانند فلسفه علم و غیره این اصطلاح را توضیح دادند. در ایران هیچ کس درباره جامعه شناسی نظری غیر از آنچه که شورای مناسب انقلاب فرهنگی یک بار مطرح کرد و بعد نابود شد، سخن نقل نکرده است.»

استاد جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی گفت: «من در کتابم مطرح کرده ام که مفهوم تضاد چیزی نیست که در انحصار مارکسیست ها باشد، بلکه غیرمارکسیست ها هم قادر هستند از آن بهره گیرند. این درگیری ای بود که استادان دانشگاه تهران به دلیل آن به من اعتراض کردند و نقل میکردند که تو با این کار ابن خلدون را کافر کرده ای.»

او ادامه داد: «متاسفانه فرهنگ دانشگاهی و حتی غیردانشگاهی ما خیلی اوقات از کلیشه ها می گوید و زیاد به عمق مطالب توجه نمیکند. کلیشه ها آنقدر سفت و محکم شده است که مدام تکرار می شوند. دیدگاه پدیدارشناسانه بعضی از آقایان، بعضی از حرف های صحیح را پس می زند و این خطرناک است.»

تنهایی گفت: «علم یعنی این که درباره واقعیت بحث کنیم، نه این که با همه چیز مخالفت کنیم و اصلا با هم مذاکره و مناظره نکنیم.»

او درباره رابطه جامعه شناسی نظری و جامعه شناسی تحلیلی گفت: «جامعه شناسی نظری و تحلیلی به لحاظ گوهر مطالعاتی با هم هیچ رابطه ای ندارند. به لحاظ روش شناسی، جامعه شناسی تحلیلی طبیعت گرایانه و تجربه گرایانه است. علم یعنی این که ما نتیجه کارهایمان را از پیش آگاهی نمیداریم و اتفاقا جذابیت علم هم در همین است. کارل مارکس می گوید علم همان است که داروین می گوید. داروین از مفاهیم انتزاعی دست کشید و به دنبال طبیعت و تجربه رفته است و مارکس نیز در سرمایه داری خود همین روش را پیاده کرده است. رفتن در میدان مطالعاتی و مطالعه تجربه ها چیزی است که جامعه شناسی نظری هم به انجام میرساند تا یک تفسیر واقع گرایانه از پدیده ها به دست بیاورد.»

او ادامه داد: «کار جامعه شناسی نظری این است که واقعیت نظریه ها را شرح دهد و موارد اضافه را یابد و دور بریزد. این اصل کار جامعه شناسی نظری است. دعواهای مذهبی اطراف ما را گرفته است و جامعه شناسی نظری می خواهد دعواهای مذهبی و فرامذهبی را تشخیص دهد، اما نقل نمیکنید که آنها درست نیستند؛ بلکه می گوید هرکدام از اینها در مکان خودشان درست هستند، نه در مکان دیگری.»

تنهایی اضافه کرد: «تاریخ بشر با تناقض شروع می شود. قصه تاریخ بشر با این دیالکتیک شروع می شود و چنانچه این نباشد اصلا تاریخی موجود نبود. گوهر علم و دین با هم سر سازگاری دارند، اما آنچه که سازگار نیست و اختلاف به وجود می آورد برداشت عالمان به ظاهر عالم و دین داران به ظاهر دین دار است. اصل دین چیز ثابتی است و در علم هم همین طور است. از دیدگاه مذهبی می گویند علم آن چیزی است که کشف مغز حقیقت می کند، اما چنانچه این را قبول کنیم باید خیلی از جامعه معرفی کن را پس بزنیم.»

این استاد جامعه شناسی ادامه داد: «کتاب من می گوید مکتب فلان این نظر را دارد و مکتب دیگری نظر دیگری را و به همین ترتیب. به نظر من، این نوعی فراخوان به فرامکتب است. جامعه شناسی نظری شاخه ای از مطالعات جامعه شناسی است که موضوع نکته مطالعه اش واقعیت اجتماعی نیست، بلکه سیستم های نظری یا پارادایم های نظری هستند. ما معتقدیم که نظریه های جامعه شناسی کارش مطالعه حقیقتهای اجتماعی است که با آن سراغ اعتیاد، فساد، شهر و غیره می رود. جامعه شناسی نظری ابتدا سیستم های نظری را چک میکند و مقدمات انتقاد و غیره را تهیه میکند و خدمت اهمیتی می داری که به انجام میرساند شفاف تر کردن نظریه ها است. می گویند پدر جامعه شناسی آگوست کنت بود، اما باید کوتاه بیاییم و بگوییم که او نامگذار بوده است. پدربزرگ من که اسم بر روی بچه من قرار داده است دیگر پدر او نیست.»

تنهایی اضافه کرد: «من تاکید دارم که حتما باید مباحث هستی شناسی و روش شناسی از هم طلاق گیرند. من با مرور آثار بزرگان متوجه شده ام که همه گیر آنها به روش شناسی است و آن را به یک شاخص تشخیص مبدل کرده اند. همه جامعه معرفی کن در انتقاد پیشینیان شان و در تبارشناسی خودشان به ۴ موضوع روش شناسی، هستی شناسی، ایستایی شناسی و پویایی شناسی دقت داشته اند و من هم در کار خودم که به انجام رسانده ام، اکتشاف کرده ام. اکتشاف آنچه که در جامعه شناسی مکتوم مانده است، اما من آنها را ابداع نکردم بلکه فقط چیدمان آنها را به انجام رسانده ام.»

تنهایی در پایان گفت: «امیدوارم از همه جامعه معرفی کن حداقل ۵۰ نفر یافت شوند و بگویند جامعه شناسی نظری با این مشخصات وجود دارد و چنانچه همه جامعه معرفی کن بگویند نیست، من نقل میکنیم هست.»

– نظر يادتان نرود –

گردآوری توسط : گلچهره خ.

دانشگاه در بخش اخبار سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

به خلق و لطف توان کرد صيد اهل نظر
««« »»»
به بند و دام نگيرند مرغ دانا را

گوهر علم و دین سازگارند و آنچه اختلاف به وجود می آورد برداشت عالمان به ظاهر عالم و دین داران به ظاهر دین دار است

TT / 117 — TP / 12%

با دیگران به اشتراک بگذارید

نظر دهید

لطفا جواب سئوال زیر را بدهید *